امروز كتابخوانى و علم‏ آموزى، نه تنها يك وظيفه ‏ى ملى، كه يك واجب دينى است؛ «مقام معظم رهبری»
متون عمومي

 
متون عمومي
متون عمومي






















با حضور نویسنده اثر؛ «سرگذشت استعمار» در کتابخانه پیروزی تهران نقد شد نشست معرفی و نقد کتاب «سرگذشت استعمار» نوشته مهدی میرکیایی، با حضور نویسنده اثر در کتابخانه عمومی پیروزی تهران برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی اداره کل کتابخانه های عمومی استان تهران، سی و چهارمین نشست پایگاه نقد کتاب به معرفی و نقد کتاب «سرگذشت استعمار» با حضور مهدی میرکیایی، نویسنده اثر؛ محسن هجری، منتقد و جمعی از علاقمندان روز چهارشنبه چهارم دی ماه در کتابخانه عمومی پیروزی تهران برگزار شد.

در ابتدای برنامه، مهدی میرکیایی، نویسنده کتاب با ابراز خرسندی از برگزاری نشست های نقد و بررسی، اظهار داشت: «سرگذشت استعمار» یک مجموعه ۱۵ جلدی است که تاکنون ۵ جلد آن منتشر شده و باقی نیز تا آخر امسال منتشر خواهد شد. یکی از دلایل من برای نگارش این کتاب، کمبود آثار تألیفی در حوزه استعمار بوده است.

این نویسنده با بیان اینکه مجموعه کتاب سرگذشت استعمار ویژه مخاطب عام، به ویژه نوجوانان نوشته شده است، افزود: بچه ها به دلیل عادت کردن به فضای مجازی، قدری کم حوصله شده اند. نوشتن کتاب برای آنان دشوار است و این امر مستلزم مخاطب شناسی است تا بر اساس آن بتوان به سراغ تهیه کتاب هایی رفت که بچه ها تا پایان آن را مطالعه کنند. از این رو، انتخاب قالب خاص و جذابیت های دراماتیک برای این نوع نوشته ها لازم و ضروری است.

وی تصریح کرد: برای نگارش این کتاب ها روزها به دنبال انتخاب یک واقعه جذاب و دراماتیک تاریخی در منابع مختلف می گشتم، تا با گزینش های مناسب بتوانم در ذیل وقایع، اطلاعات تاریخی نیز به مخاطب منتقل کنم. تلاش من در این مجموعه، بیان تاریخ استعمار بوده است. در بحث استعمار، باید به این امر توجه داشت که استعمارگران و کشورهایی که به استعمار تن می دهند، چه میزان مقصر هستند.

میرکیایی همچنین گفت: رمان تاریخی با رویداد تاریخی متفاوت است. وقتی شما می خواهید یک روایت تاریخی را بیان کنید نمی توانید از تخیل خود برای بیان آن استفاده کنید، بنابراین لازم است که عین رویداد تاریخی  بیان شود.

محسن هجری، منتقد ادبی و مولف آثاری چون «آخرین موج»، «یک سبد خاطره» و ...، در خصوص مقوله نقد، گفت: پیش تر از این، نقد را به عنوان مچ گیری می دانستند؛ در حالی که در دنیای مدرن، نقد همچون یک کالبد شکافی است. باید به دنبال هدف روای و اطلاعاتی که به مخاطب ارائه می دهد، باشیم. انصاف نیز حکم می کند که در نقد، اول به نقاط قوت اثر اشاره کنیم.

وی با بیان اینکه یکی از نقاط قوت این مجموعه، روان بودن روایت است و نویسنده تلاش کرده با زبان ساده مخاطب را با فرایند تاریخی ۳۰۰ ساله استعمار آشنا سازد، گفت: در این مجموعه، نویسنده مخاطب را اسیر نکرده و به آسانی آن را به جلو می برد اما در حین حال سعی کرده با مفاهیم داستان چالش ایجاد کند.

محسن هجری از دیگر نقاط قوت این مجموعه را ذکر جزئیات به صورت دقیق و پرهیز از کلی گویی دانست. به گفته وی، وجود منابع متعدد در پایان کتاب که امکانی برای پیگیری بیشتر و بهتر در اختیار مخاطب می گذارد، یکی دیگر از نقاط قوت این مجموعه است. این منتقد ادبی همچنین معتقد است که این مجموعه برای علاقه مندان به حوزه تاریخ استعمار بسیار با اهمیت خواهد بود.

وی سپس ضمن اشاره به قرون وسطی، انقلاب صنعتی اروپا و دوره رنسانس، نحوه شکل گیری استعمار را بیان کرد و گفت: در مورد استعمار با پدیده یک طرفه مواجه نیستیم.

محسن هجری با بیان اینکه زاویه نگاه در توصیف یک واقعه نقش دارد و معمولا نویسندگان در توصیف واقعه تاریخی، زاویه و نگاه شخصی خویش را نیز دخالت می دهند، اظهار داشت: در اتفاقاتی که در یک رویداد تاریخی رخ می دهد حتما باید در ارزیابی آن ماجرا همه جانبه گرایانه به موضوع نگاه کنیم و از نگاههای یک جانبه گرایانه پرهیز کنیم امری که گاها در این مجموعه رعایت نشده است.

این نویسنده و منتقد ادبی گفت: زاویه نگاه برای توصیف یک رویداد تاریخی بسیار مهم است و چه بسا یک واقعه تاریخی وقتی از سوی دو نفر روایت می شوند، ممکن است ضد هم باشد. لذا لازم است در توصیف رویدادهای تاریخی علاوه بر اینکه به منابع معتبر مراجعه می کنیم از انصاف هم به دور نباشیم. به همین دلیل است که توصیف تاریخی بسیار مشکل است.

وی با اشاره به دوره مشروطه گفت: در دوره مشروطه کسانی دوستدار غرب بودند و بر این باور بودند که نباید دستاوردهای مثبت غرب را نادیده گرفت اما در عوض کسانی هم بودند که غرب را به طور کل استعمار گر می پنداشتند. باید در بیان مسائل تاریخی نگاه منصفانه ای نسبت به رویدادهای غرب داشته باشیم.

به گفته هجری، تاریخ هیچگاه نتوانسته است خودش را زیر نفوذ داستان رهایی بخشد؛ بنابراین نمی توان داستان را از تاریخ جدا کرد، همچنان که نمی توانیم روایت خودمان را از تاریخ تفکیک کنیم.

وی با بیان اینکه در کار علمی می توان پیش فرض ها را اصلاح کرد، گفت: معمولا در کارهای تحقیقی، نمونه ها را با همدیگر مقایسه می کنند و به سراغ همه منابع می روند. نباید تعصبی در یک موضوع داشته باشیم. نباید بر این باور باشیم که «این هست و جز آن نیست»، باید بگوییم «این هست و جز این هم خواهد بود».

محسن هجری با اشاره به اینکه استعمار با اروپا گره خورده است، ادامه داد: اگر چه کلمه استعمار به معنی طلب عمران و آبادانی است، اما در ذات آن نیز اعمال قدرت نهفته است و این مردم کشورهای تحت استعمار هستند که باید جلوی نفوذ قدرت طلبی استعمارگران را بگیرند.

این منتقد افزود: در مورد تحقیق تاریخی باید مراقب باشیم که تحقیق تاریخی را با داستان تاریخی اشتباه نگیریم. چراکه در رمان تاریخی، نویسنده جزئیات را می سازد اما در تحقیق تاریخی، تمام وقایع وجود دارند و نویسنده قادر به تخیل نیست.

در بخش دیگر از برنامه، برخی از مخاطبان حاضر که کتاب را مطالعه کرده بودند به بیان نظرات خویش پرداختند.

در خاتمه گل خاتون یزدانی، مسئول کتابخانه عمومی پیروزی به رسم یاد بود از نویسنده و منتقد حاضر در نشست تقدیر کرد.

نسخه قابل چاپ
بيشتر