امروز كتابخوانى و علم‏ آموزى، نه تنها يك وظيفه ‏ى ملى، كه يك واجب دينى است؛ «مقام معظم رهبری»



























 
1

2

3

4

6
شرفی خبوشان در نشست نقد و بررسی کتاب «فرار شاهانه» عنوان کرد: آگاهی از تاریخ موجب می‌شود قدم هایمان را محکم‌تر برداریم نشست نقد و بررسی کتاب «فرار شاهانه» با حضور داوود امیریان نویسندۀ اثر و محمدرضا شرفی خبوشان منتقد در کتابخانه علامه دهخدا شهر تهران برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی اداره کل کتابخانه های عمومی استان تهران؛ نشست نقد و بررسی کتاب «فرار شاهانه» با حضور داوود امیریان نویسندۀ اثر و محمدرضا شرفی خبوشان منتقد و جمعی از دانش آموزان علاقه مند در کتابخانه علامه دهخدا شهر تهران برگزار شد.

محمدرضا شرفی خبوشان نویسنده و منتقد ادبی در ابتدای نشست نقد و بررسی این کتاب که ویژه گروه سنی کودکان و نوجوانان منتشر شده، در جمع گروهی از دانش آموزان علاقه مند به مطالعه و کتابخوانی اظهار کرد: امروز می خواهیم از داستان، جهان کلمات، روایت و شخصیت هایی که در داستان نویسی شکل می گیرند، صحبت کنیم. آیا تصور ما از کتاب چیزی شبیه به چراغ جادو است که آدم هایی از آن بیرون می آیند و در مقابل چشمان ما جان می گیرند؟ فکر می کنم فرصت جالب توجهی برای همه ما پیش آمده که پس از مطالعه کتاب «فرار شاهانه» امروز در کنار نویسندۀ این اثر هستیم و می توانیم از نزدیک با دنیای ذهنی او و آنچه موجب خلق این کتاب شده آشنا شویم؛ همچنین پرسش هایمان را درباره این داستان مطرح کنیم.

در بخش بعدی نشست داوود امیریان نویسندۀ داستان «فرار شاهانه» در ارتباط با اینکه موضوع این کتاب چگونه به ذهنش خطور کرده، گفت: واقعیت این است که انتخاب سوژه آن طور که مخاطبین گمان می کنند همیشه به شکل مستقیم در ذهن نویسنده شکل نمی گیرد. خیلی وقت ها یک ایده، یک شعر، یک قطعه موسیقی، یک عکس و یا اتفاقی واقعی است که جرقه های شکل گرفتن یک موضوع را در ذهن نویسنده می زند. اگر بخواهم این موضوع را  طور دیگری بیان کنم، باید بگویم کار ما نویسنده ها به این شکل است که بر خلاف خیاط ها که ابتدا لباسی می دوزند و بعد دکمه ای مناسب آن را پیدا می کنند، ما ابتدا یک دکمه پیدا می کنیم و بعد سعی می کنیم لباسی برای آن پیدا کنیم یا بدوزیم. به عبارت دیگر ایده یا سوژه داستان  مثل بذر کوچکی است که در زمین می کارید و از آن مراقبت می کنید تا شکوفا شود و در نهایت میوه بدهد. طرح ها و ایده ها در زندگی ما جریان دارند؛ یعنی اگر شما به اطرافتان خوب دقت کنید در اخبار حوادث روزنامه ها، برنامه های تلویزیون و حتی چیزهایی که به طور روزمره می شنوید و می بینید، ایده های زیادی برای نوشتن خواهید داشت.

 شرفی خبوشان در ادامه این نشست با اشاره به اهمیت تخیل و خلاقیت در داستان نویسی گفت: اگر به نام این کتاب دقت کنید متوجه ایده ای که از ابتدا در ذهن نویسنده شکل گرفته خواهید شد. اگر داستان را یک زمین فوتبال در نظر بگیریم، می دانیم که برای شکل گرفتن یک بازی در این زمین نیاز به شخصیت هایی داریم که هر کدام باید بیایند و نقش خود را بازی کنند. ذهن ما مثل همین زمین فوتبال خالی است و اگر آن را با شخصیت های داستان پر نکنیم، نه می توانیم تخیل کنیم و نه چیزی برای فکر کردن خواهیم داشت. بنابراین اصلی ترین عاملی که موجب می شود ما سوژه ای برای داستانمان پیدا کنیم مطالعه کردن است. اما مطالعه کردن فقط به خواندن کتاب خلاصه نمی شود و اساساً معنی اصلی مطالعه، دقت کردن در مسائل و اتفاقات اطرافمان است.

این منتقد ادبی در ادامه افزود: آنچه که موجب خلق کتاب «فرار شاهانه» شده، علاقه مندی به تاریخ است. میان آنکه تاریخ را می داند و آنکه نمی داند تفاوت بسیار است. کسی که تاریخ را می داند روی زمین محکم ایستاده است. آگاهی به تاریخ باعث می شود زمینی را که روی آن ایستاده ایم بهتر بشناسیم و احساس کنیم که قدم هایمان را محکم تر برمی داریم. تاریخ یعنی اینکه ما بدانیم که هستیم و در کجا قدم بر می داریم و اگر موقعیت زمینی را که بر آن قدم برمی داریم بدانیم کمتر زمین خواهیم خورد. همانطور که اشاره کردم با مطالعه کتاب «فرار شاهانه» متوجه می شویم که دانستن تاریخ موجب شده تا این اثر نوشته شود و تاریخ برای نویسندۀ آن اهمیت داشته است. در حقیقت نویسنده آگاه بوده که دانستن تاریخ کمک می کند تا مخاطبان او ریشه های خود را بهتر دریابند و به این ترتیب هم خودشان و هم دیگران را بیشتر از پیش دوست داشته باشند و احترام بیشتری برایشان قائل باشند.

داوود امیریان نویسندۀ کتاب «فرار شاهانه» در بخش بعدی این نشست در پاسخ به این پرسش که انگیزه‌اش از روی آوردن به نویسندگی چه بوده گفت: در آن سال هایی که یک دانش آموز کم سن و سال بودم، تعداد کتاب های داستان در حوزه کودک و نوجوان بسیار کم بود و کتاب ها بیشتر ترجمه آثار خارجی بودند. به همین دلیل وقتی که در حدود بیست سالگی آغاز به نوشتن برای کودکان و نوجوانان کردم، همیشه این خلاء را احساس می کردم و تصمیم گرفتم حالا که خداوند قدرت نویسنده بودن را به من اعطا کرده از آن برای خلق کتاب هایی برای کودکان و نوجوانان سرزمینم استفاده کنم.

شرفی خبوشان در ادامه نشست نقد و بررسی کتاب «فرار شاهانه» با تاکید بر اهمیت روش های مطالعه بیان کرد: یکی از نکاتی که لازم است در مطالعه مورد توجه قرار دهیم، نحوۀ برخورد با کتاب ها است؛ یعنی دنیای متنوع کتاب ها در هر بخش برخورد و رویارویی خاصی را می طلبد. در اینجا با یک کتاب از جهان داستان روبه رو هستیم که اساس آن بنا کردن یک دنیای تخیلی است.

وی افزود: درست است که این کتاب یک مبنای واقعی هم دارد، اما آن چیزی که بنا شده ساخته و آفرینش ذهن نویسنده است. بنابراین ما با یک داستان روبه رو هستیم که با شخصیت هایش ارتباط برقرار می کنیم. وقتی به سراغ یک کتاب با مضمون تاریخی می رویم انتظار داریم نوعی آگاهی تاریخی پیدا کنیم و تاریخ را بهتر بشناسیم؛ اما در جهان داستانی این کتاب بیشتر علاقه مند هستیم تا شخصیت های داستان و درونیات و رفتارهایشان را بهتر بشناسیم.

شرفی خبوشان اظهار داشت: نویسندۀ کتاب «فرار شاهانه» تاریخ را بر اساس دانش داستانی خودش برای ما تعریف می کند. اگر ما می خواستیم واقعه فرار شاه را از لابه لای اخبار روزنامه ها یا حتی از کتاب های درسی دنبال کنیم، شاید تا این اندازه برایمان شیرین نبود. نویسنده سعی کرده به ما بگوید واقعه فرار شاه در تاریخ چگونه رخ داده؛ و دلپذیر بودن این روایت در این است که نویسنده انگشتش را بیشتر به جنبه های طنزآمیز ماجرا نشانه رفته است. کتاب های زیادی درباره تاریخ نوشته شده ولی چقدر خوب است که تاریخ را در چنین روایت های شیرین و دلنشینی هم دنبال کنیم.

داوود امیریان هم در همین ارتباط خاطر نشان کرد: شاید در موضوعات دیگر دست ما برای طنازی خیلی باز باشد ولی در موضوعات تاریخی این چنین نیست؛ چرا که در سوژه های تاریخی با شخصیت هایی سر و کار داریم که واقعاً وجود داشته اند و شاید خواننده از پیش تا اندازه ای از آن ها اطلاعات داشته باشد. مسئله مورد توجه برای من در این داستان این بوده که شخصیتی که تا این اندازه قدرت داشته، وقتی از طرف مردم طرد می شود چه بلاهایی بر سرش می آید.

این نویسنده حوزه کودک و نوجوان در بخش پایانی این نشست نیز در پاسخ به این پرسش که چه آثار تازه ای را برای کودکان و نوجوانان تالیف کرده است گفت: داستانی نوشته ام به نام «مهمانی باغ سیب» که دربارۀ اصحاب حضرت رسول(ص) است و به زودی منتشر خواهد شد. اثر دیگری که به تازگی نوشته ام «عاشقیت در خیابان چهاردهم» نام دارد که درباره وقایع خرمشهر در دوران جنگ و مقاومت دلیرانۀ مردم این شهر در مقابل دشمنان متجاوز است.  

گفتنی است؛ کتاب «فرار شاهانه» نوشتۀ داوود امیریان از مجموعۀ «روزهای انقلاب» از دفتر کودک و نوجوان انتشارات سوره مهر منتشر شده است.

بيشتر
نسخه قابل چاپ